اسکناس‌های درشت می‌تواند ابزاری برای قاچاق سوخت و فرار مالیاتی باشد

کامران ندری، کارشناس اقتصادی با اشاره به توزیع ایران چک‌های یک میلیون تومانی در اواخر سال گذشته اظهار داشت: اگرچه توقف چاپ این اسکناس‌ها اقدامی درست و ضروری محسوب می‌شود، اما جمع‌آوری تدریجی حجم بالای آنها از بازار، نیازمند الزام بانک‌ها به بازگرداندن این چک‌پول‌ها به بانک مرکزی است و تا زمان خروج کامل این اسکناس‌ها از چرخه پولی، امکان سوءاستفاده از آنها برای معاملات غیرشفاف، از جمله قاچاق سوخت، همچنان وجود خواهد داشت.

وی توضیح داد: از آنجا که پول نقد قابل رهگیری و پیگیری نیست، نمی‌توانید بفهمید از چه کسی به چه کسی منتقل شده و بابت چه بوده است؛ عمدتاً توسط کسانی استفاده می‌شود که می‌خواهند هویتشان مخفی باشد یا مبادله‌ای که می‌کنند مخفی بماند.

ندری با بیان اینکه می‌توان با پول نقد کالا یا خدمات غیرمجاز و ممنوعه را خریدوفروش کرد و حتی فرار مالیاتی داشت، افزود: در همه جای دنیا نول نقد و بویژه ارقام درشت آن برای فعالیت زیرزمینی اقتصادی نیز کاربرد دارد به طوری که افرادی که نمی‌خواهند فعالیت‌هایشان رسمی و شفاف باشد، از پول نقد یا اسکناس در معاملات خود استفاده می‌کنند تا معاملات ممنوعه انجام دهند و یا فرار مالیاتی داشته باشند.

این استاد دانشگاه خاطر نشان کرد: در ایران از گذشته مبادله با اسکناس به صورت نقد رواج داشته است و تا همین چندماه پیش درشت‌ترین پول در گردش ۲۰۰ هزار تومانی بود، اما با توجه به رشد تورم، معاملات با این اسکناس‌ها سخت شده بود و به همین دلیل می‌بایست اسکناس‌های جدیدی ارقام درشت تری چاپ و توزیع می‌شد.

ندری ادامه داد: اگرچه بانک مرکزی این اسکانس‌ها را با هدف سهولت در مبادلات در اختیار مردم قرار داد، اما به دلیل سهم قابل توجه اقتصاد غیررسمی، بخشی از این اسکناس‌های درشت به سمت قاچاق حرکت کرد به طوری که دیدیم در استان‌های مرزی با اسکناس‌های ۵۰۰ هزار و یک میلیون تومانی به راحتی ارز با قیمت پایین‌تر عرضه می‌شد.

وی تاکید کرد: بدون شک کسانی که به شکل گسترده به دنبال استفاده از اسکناس‌های درشت هستند، یا در حال فعالیت‌های ممنوعه هستند و یا می‌خواهند فرار مالیاتی داشته باشند که هر دو به اقتصاد آسیب می‌زند.

این کارشناس اقتصادی خریدوفروش ارز، قاچاق سوخت، مواد مخدر و حتی انواع کالا‌ها را از جمله کاربرد‌های معامله با اسکناس‌های درشت برشمرد و گفت: ویژگی معاملات نقد، ناشناس ماندن خریدار و فروشنده و مورد معامله است و این موضوع به اقتصاد آسیب می‌زند.

ندری در پاسخ به اینکه دولت باید چه اقداماتی را برای مقابله با این کار انجام دهد، اظهار داشت: یکی از راه‌ها جمع آوری اسکناس‌های درشت است که می‌توان بخشی از آن را از طریق بانک‌ها جمع آوری کرد هرچند بخشی از این پول‌ها در دست مردم باقی می‌ماند و در چرخه نظام پولی کشور دست به دست می‌شود.

وی با یادآوری این نکته که سال گذشته قانون حذف چهار صفر از پول ملی به تصویب مجلس رسید، پیشنهاد کرد که بانک مرکزی نه تنها چاپ این اسکناس‌ها را متوقف کند بلکه اجرای این قانون را پیگیری کند و به تدریج اسکناس‌هایی با فرمت جدید وارد بازار کند.

ندری خارج کردن پول از چرخه اقتصادی را امری زمان بر دانست و تاکید کرد: تا زمانی که پول درشت در گردش است، قابلیت استفاده در فعالیت‌های سوداگرانه و قاچاق را دارد و به همین دلیل باید برای جمع آوری آنها برنامه ریزی کرد.

انتهای پیام/