هدررفت آب در ایران بالاتر از استانداردهای جهانی؛ آمارهای مسئولین تناقض دارد
خبرگزاری ایسنا در گزارشی به بررسی دقیق آمار هدررفت آب در شبکههای توزیع آب شرب ایران میپردازد و تفاوت میان آمارهای رایج عمومی و ارقام واقعی را روشن میکند.
در افکار عمومی و بسیاری از گزارشهای رسانهای، معمولاً گفته میشود که هدررفت آب در شبکههای توزیع شهری و روستایی ایران بین ۲۵ تا ۳۰ درصد است؛ یعنی از هر ۱۰۰ لیتر آب واردشده به شبکه، حدود ۲۵ تا ۳۰ لیتر بدون استفاده هدر میرود، اما سخنگوی صنعت آب کشور تأکید دارد که این رقم، هدررفت واقعی (فیزیکی) نیست.
طبق آمار آب بدون درآمد در ایران حدود ۲۵ درصد (در برخی گزارشهای قدیمیتر تا ۳۲ درصد) است که شامل سه بخش اصلی میشود؛ هدررفت فیزیکی (واقعی) که نشت از لولهها، اتصالات، مخازن و شکستگیها که حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد را در بر میگیرد. دومین بخش هدررفت ظاهری (غیرفیزیکی) است که شامل سرقت آب، اتصالات غیرمجاز، خطای کنتورها، قرائت نادرست، مصارف غیرقانونی و ... میشود با حدود ۱۰ تا ۱۵.۵ درصد و مصارف مجاز بدون درآمد مانند مصارف آتشنشانی، شستوشوی معابر، پارکها و ... که صورتحساب ندارند و حدود ۱ تا ۱.۵ درصد هدررفت آب را به عهده دارند.
بنابراین، هدررفت واقعی فیزیکی (نشتی و اتلاف واقعی آب) در سطح ملی حدود ۱۵ درصد (یا در گزارشهای دقیقتر ۱۴.۹ درصد) برآورد میشود و نه ۲۵–۳۰ درصد. در شهرهای بزرگ و مدرنتر مانند تهران، این رقم حتی پایینتر است؛ سخنگوی آب منطقهای تهران اعلام کرده که هدررفت فیزیکی در پایتخت حدود ۹.۷ تا زیر ۱۰ درصد است.
در بافتهای فرسوده و قدیمی شهرها (با لولههای ۶۰–۷۰ ساله)، نشت بیشتر است و گاهی به بیش از ۲۰–۲۵ درصد محلی میرسد، اما میانگین کشوری به دلیل نوسازیهای انجامشده در سالهای اخیر پایینتر آمده است.
تفکیک این ۲ نوع هدررفت بسیار مهم است؛ زیرا راهکارهای مقابله با نشت فیزیکی (تعویض لوله، تشخیص نشت، فشار مدیریت) با راهکارهای هدررفت ظاهری (کنتورهای هوشمند، مبارزه با انشعابات غیرمجاز، اصلاح تعرفهها) کاملاً متفاوت است. مسئولان صنعت آب معتقدند که تمرکز بیش از حد روی عدد ۲۵–۳۰ درصدی بدون تفکیک، تصویر نادرستی از وضعیت زیرساختها ارائه میدهد و مانع برنامهریزی دقیق میشود.
با وجود پیشرفتهایی مانند تعویض سالانه صدها کیلومتر لوله و نصب کنتورهای هوشمند، همچنان هدررفت فیزیکی ایران بالاتر از استاندارد جهانی (معمولاً زیر ۱۰ درصد در کشورهای پیشرفته) است و نیاز به سرمایهگذاری سنگین در نوسازی شبکه دارد.
انتهای پیام/
