اردن خود را برای قطع گاز اسرائیل در سایه جنگ آماده می‌کند
وزارت انرژی و منابع معدنی اردن اعلام کرده است این کشور با ایجاد زیرساخت‌های ذخیره‌سازی سوخت و متنوع‌سازی منابع تأمین گاز، برنامه‌هایی برای مقابله با احتمال قطع یا اختلال در واردات انرژی دارد.
بر اساس آمار‌های سال ۲۰۲۴، اردن حدود ۳.۸ میلیارد مترمکعب گاز طبیعی وارد کرده و تولید داخلی آن تنها حدود ۲۰۰ میلیون مترمکعب بوده است؛ به این ترتیب حدود ۹۵ درصد گاز مصرفی این کشور از خارج تأمین می‌شود.
از مجموع واردات گاز اردن، حدود ۸۳ درصد از اسرائیل و عمدتاً از میدان گازی لویاتان در دریای مدیترانه و باقی‌مانده عمدتاً از مصر تأمین شده است. صادرات گاز اسرائیل به اردن در سال ۲۰۲۴ حدود ۳ میلیارد مترمکعب بوده است.
با وجود این وابستگی، اردن چهار مسیر تأمین گاز را در نظر گرفته است: واردات از اسرائیل از طریق خطوط لوله، دریافت گاز مصر، واردات گاز طبیعی مایع (LNG) از طریق تأسیسات بندر عقبه و تولید داخلی از میدان گازی الریشه.
همچنین توافقی با مصر برای استفاده از تأسیسات شناور ذخیره‌سازی و بازتغییر حالت گاز این کشور تا پایان سال ۲۰۲۶ امضا شده که امکان دسترسی اردن به ظرفیت روزانه ۳۵۰ میلیون فوت مکعب گاز را فراهم می‌کند.
وزارت انرژی اردن می‌گوید در صورت قطع جریان گاز طبیعی، بیشتر نیروگاه‌های حرارتی این کشور قابلیت استفاده از گازوئیل و نفت کوره را دارند و برای این منظور مخازن ذخیره سوخت در نیروگاه‌ها پیش‌بینی شده است.
در بخش تولید برق نیز، بر اساس آمار سال ۲۰۲۴، گاز طبیعی حدود ۵۸ درصد برق اردن را تأمین کرده است. سهم انرژی‌های تجدیدپذیر ۲۶.۹ درصد و سهم نیروگاه‌های مبتنی بر سوخت شیل نفتی نیز حدود ۱۵ درصد بوده است.
در زمینه ذخیره‌سازی سوخت، تأسیسات الماضونه در شرق امان با ظرفیت ۳۱۲ هزار تن، مرکز اصلی ذخایر راهبردی دولتی به شمار می‌رود.
همچنین تأسیسات بندر عقبه در جنوب اردن ۱۰۶ هزار تن ظرفیت ذخیره و جابه‌جایی فرآورده‌های نفتی دارد که ۶ هزار تن آن به گاز مایع اختصاص یافته است.
ذخایر راهبردی فرآورده‌های نفتی اردن، بسته به نوع سوخت، برای ۳۰ تا ۶۰ روز مصرف کفایت می‌کند و سوخت جایگزین نیروگاه‌ها نیز برای حدود یک ماه در نظر گرفته شده است.
با این حال، جایگزینی گاز با سوخت‌های مایع هزینه سنگینی به اقتصاد اردن تحمیل می‌کند.
طبق اعلام وزارت انرژی اردن، قیمت گاز طبیعی مایع به حدود ۲۸ دلار به ازای هر میلیون واحد حرارتی بریتانیایی رسیده، در حالی که پیش از جنگ ایران حدود ۷ دلار بود.
استفاده از نفت کوره و گازوئیل در برخی نیروگاه‌ها نیز هزینه اضافی روزانه بخش انرژی را به ۲.۵ تا ۳ میلیون دینار اردن، معادل حدود ۴ میلیون دلار، افزایش داده است.
دولت اردن همچنین توسعه میدان گازی الریشه را با هدف افزایش تولید داخلی دنبال می‌کند و قصد دارد ظرفیت تولید این میدان را تا سال ۲۰۲۹ به بیش از ۴۰۰ میلیون فوت مکعب در روز برساند. مصرف روزانه گاز کشور حدود ۳۴۰ میلیون فوت مکعب برآورد می‌شود.
به این ترتیب، با وجود ذخایر راهبردی و مسیر‌های جایگزین واردات، وابستگی بالای اردن به گاز وارداتی، به‌ویژه گاز اسرائیل، همچنان یکی از چالش‌های اصلی امنیت انرژی این کشور محسوب می‌شود.
انتهای پیام/