بحران جهانی گازوییل ماندگار شد
تحلیلگران می‌گویند که بحران گازوییل تا سال ۲۰۲۷ ادامه می‌یابد، زیرا عرضه به دلیل تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران و پالایشگاه‌های آسیب دیده روسیه محدود است.
پیش‌بینی نمی‌شود که تلاش‌ها برای راه‌حل‌های کوچک موقتی در بخش عرضه، مانند قرارداد گازوییل ترامپ و پوتین، در بازار جهانی دچار محدودیت شدید عرضه، تاثیر چندانی ایجاد کند.
تا زمانی که پالایشگاه‌های آسیب‌دیده در خاورمیانه به فعالیت کامل بازنگردند، جریان فرآورده‌های نفتی از طریق تنگه هرمز بهبود نیابد و صادرات گازوییل روسیه به حالت اول برنگردد، عرضه گازوئیل در جهان کمتر از سطح سال ۲۰۲۵ باقی خواهد ماند.
بقیه جهان، از جمله آمریکا با ظرفیت کامل تولید می‌کنند، اما قادر به جبران کامل عرضه از دست رفته نیستند. پالایشگاه‌های خارج از خاورمیانه و روسیه در چند ماه گذشته عملیات تعمیر و نگهداری را به تعویق انداخته‌اند تا هر چه بیشتر گازوییل تولید کنند. اما آنها نمی‌توانند تعمیر و نگهداری برنامه‌ریزی شده را به طور نامحدود به تعویق بیندازند، زیرا خطر نقص عملکرد و اختلالات برنامه‌ریزی نشده را دارند که وضعیت عرضه را حتی بدتر می‌کند.
بر اساس گزارش بسیاری از سرویس‌های ردیابی کشتی‌ها، جریان نفت خام از طریق تنگه هرمز احتمالا به سطوحی نزدیک به دوران پیش از جنگ بازگشته است؛ اما صادرات فرآورده‌های نفتی همچنان محدود است و انتقال آنها از خلیج فارس با خطرات بیشتری همراه است، زیرا در صورت وقوع حوادث امنیتی، محموله‌های این فرآورده‌ها قابلیت اشتعال بالاتری دارند. همچنین، این فرآورده‌ها معمولا با نفتکش‌های کوچک‌تری حمل می‌شوند.
مسئله حمل‌ونقل تنها چالش موجود در زمینه عرضه نفت خاورمیانه نیست، اما بزرگ‌ترین چالش به شمار می‌رود. در هفته‌های نخست جنگ، پالایشگاه‌هایی از جمله «باپکو» (Bapco) در بحرین و «جیزان» در عربستان سعودی هدف قرار گرفتند. در حال حاضر، پالایشگاه باپکو به سه چهارم ظرفیت کامل خود بازگشته است، اما پالایشگاه جیزانِ شرکت «آرامکوی سعودی» — با ظرفیت ۴۰۰ هزار بشکه در روز و به عنوان یکی از قطب‌های اصلی پالایشی در حاشیه دریای سرخ — همچنان پس از چندین بار هدف قرار گرفتن در ماه‌های اخیر، تعطیل است.
علاوه بر محدودیت صادرات سوخت از خاورمیانه، شاهد سقوط شدید صادرات گازوئیل روسیه نیز هستیم، زیرا نیمی از پالایشگاه‌های این کشور به دلیل حملات پهپادی اوکراین ماه‌هاست که از مدار خارج شده‌اند. این وضعیت به بروز بحران سوخت در داخل روسیه و اعمال ممنوعیت بر صادرات گازوییل منجر شده است.
این ممنوعیت اوایل ماه جاری زمانی که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از توافقی با پوتین خبر داد که بر اساس آن روسیه به آمریکا گازوییل صادر خواهد کرد، تا حدی برداشته شد. هفته گذشته، نخستین نفتکش حامل حدود ۴۰ هزار تن متریک (معادل تقریبا ۳۰۰ هزار بشکه) گازوئیل حاوی گوگرد بسیار پایین (ULSD)، از بندر «پریمورسک» روسیه در دریای بالتیک به مقصد آمریکا حرکت کرد.
رابین میلز، مدیرعامل شرکت مشاوره انرژی «قمر انرژی» (Qamar Energy)، در روزنامه «نشنال» نوشت: «قرار است در هفتم نوامبر، نخستین کشتی حامل تنها ۳۰۰ هزار بشکه — که کمتر از یک‌دهم میزان مصرف روزانه آمریکا است — به نیویورک برسد.»
فقدان راه‌حل فوری
تحلیلگران اذعان دارند که «توافق‌نامه گازوییل روسیه» تاثیری ناچیز بر عرضه و قیمت‌های جهانی گازوئیل خواهد داشت؛ به‌ویژه پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در سوم نوامبر، قطعا چنین تاثیری مشاهده نخواهد شد.
با نزدیک شدن به فصل زمستان و افزایش شدید تقاضا برای سوخت گرمایشی در نیم‌کره شمالی — به‌ویژه در آمریکا — هیچ راهکار فوری و قابل‌توجهی در سمت عرضه وجود ندارد که بتواند فشارِ افزایشی بر قیمت‌های گازوییل را کاهش دهد.
به گفته میلز از شرکت «قمر انرژی»، «راهبرد درست این است که در هر زمان و هر مکانی که ممکن است، در مصرف صرفه‌جویی شود.» این موارد می‌تواند شامل وسایل نقلیه سنگین گازسوز، اتوبوس‌های حمل‌ونقل عمومی گازسوز یا برقی و تغییر به سمت خودرو‌های برقی مسافربری باشد.
قیمت‌های بالای بنزین و گازوییل، تغییر اروپا به سمت خودرو‌های برقی را تسریع کرده و به طور قابل توجهی از خودرو‌های معمولی که قانون‌گذاران سال‌ها با وضع مقررات سعی در سرعت بخشیدن به آنها داشتند، فاصله گرفته است.
اما همه صرفه‌جویی‌های طرف تقاضا در مصرف گازوییل که در بالا ذکر شد، راه‌حل‌های فوری برای بحران جهانی گازوییل نیستند.
تا زمانی که جریان سوخت از خاورمیانه و روسیه به سطحی مناسب بازنگردد، در کوتاه‌مدت خطر افزایش قیمت‌ها همچنان وجود دارد.
بانک مورگان استنلی هفته گذشته اعلام کرد که بازار‌های جهانی سوخت حداقل تا اواسط سال آینده با کمبود عرضه مواجه خواهند بود، زیرا در سه ماهه دوم سال ۲۰۲۷، حجم بسیار بالایی از تعمیرات اساسی برنامه‌ریزی‌شده انجام خواهد شد—تعمیراتی که پالایشگاه‌ها انجام آنها را از سال جاری به تعویق انداخته‌اند.
به گفته تحلیلگران مورگان استنلی، کاهش پیش‌بینی شده در میزان بهره‌برداری از پالایشگاه‌ها در سه ماهه دوم سال آینده، دو و نیم برابر ظرفیتی خواهد بود که معمولا در فصل بهار به دلیل تعمیرات اساسی از مدار خارج می‌شود. این رقم همچنین از مجموع ظرفیت پالایشگاهی که در حال حاضر در خاورمیانه و روسیه غیرفعال است، بیشتر می‌باشد.
آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) نیز در نسخه اکتبر گزارش ماهانه بازار نفت هشدار داد که کمبود فعلی در بازار‌های گازوییل و نفت گاز، احتمالا تا اواسط سال آینده ادامه خواهد یافت.
در بحبوحه این کمبود عرضه، قیمت‌ها در آمریکا حتی پس از آنکه دولت از تمام ابزار‌های موجود برای بهبود وضعیت استفاده کرد، همچنان کاهش نیافته‌اند.
پاتریک دی‌هان، مدیر بخش تحلیل‌های نفتی در شرکت «گس‌بادی» (GasBuddy) آمریکا، روز دوشنبه گفت: «هفته گذشته قیمت گازوییل در سطح ملی اندکی افزایش یافت. با توجه به اینکه در آستانه انتخابات آمریکا، میانگین قیمت بنزین احتمالا بالای ۴ دلار و قیمت گازوییل بالای ۶ دلار در هر گالن باقی خواهد ماند، آن بهبودی که رانندگان و سیاست‌گذاران به آن امید داشتند، محقق نشده است و این در حالی است که ایالت‌ها اقدام به کاهش مالیات سوخت کرده‌اند و دولت ترامپ نیز تقریبا از تمام اهرم‌های در دسترس خود استفاده کرده است.»
بر اساس گزارش اویل پرایس، دی‌هان خاطرنشان کرد که در فاصله یک هفته مانده به انتخابات، قیمت بنزین در آمریکا ۴۲.۳ سنت در هر گالن بیشتر از میانگین قیمت‌ها در روز انتخابات سال ۲۰۲۲ است؛ سالی که گران‌ترین قیمت‌های سوخت در روز انتخابات را به ثبت رساند. قیمت گازوئیل نیز تقریبا یک دلار در هر گالن بالاتر از قیمت ۵.۳۳ دلاری روز انتخابات در سال ۲۰۲۲ است. به گفته این تحلیلگر، هر دو سوخت در مسیری قرار دارند که بالاترین قیمت‌های ثبت شده برای «روز انتخابات» را رقم بزنند.
انتهای پیام/