بلاکچین؛ تضمین شفافیت و امنیت در زنجیره تأمین نفت و گاز ایران

فناوری بلاکچین با ایجاد یک شبکه امن و شفاف برای ردیابی محموله‌ها و قرارداد‌های نفت و گاز، موجب کاهش فساد، افزایش اعتماد و بهینه‌سازی مدیریت زنجیره تأمین در ایران شده است. این فناوری نوین، افق‌های جدیدی در صادرات و بهره‌وری صنعت نفت ایجاد کرده است.

کد خبر: ۲۹۶۲

تاریخ: ۰۷ آبان ۱۴۰۴ - ۰۸:۵۳

صنعت نفت و گاز یکی از پیچیده‌ترین و گسترده‌ترین صنایع جهان است که شامل زنجیره‌های تأمین طولانی و پیچیده، میلیون‌ها تراکنش مالی و محموله‌های متعدد می‌شود. یکی از اصلی‌ترین چالش‌ها در این صنعت، شفافیت، امنیت و ردیابی محموله‌ها است. فناوری بلاکچین به عنوان یک دفتر کل دیجیتال توزیع‌شده، توانسته است این مشکلات را به شکل چشمگیری کاهش دهد.

اصول بلاکچین و کاربرد آن در صنعت نفت

فناوری بلاکچین بر پایه یک شبکه توزیع‌شده و غیرمتمرکز استوار است که هر تراکنش یا داده‌ای در آن به صورت رمزگذاری شده ثبت می‌شود. تغییر یا دستکاری اطلاعات تقریباً غیرممکن است و هر تغییری در شبکه به صورت لحظه‌ای برای همه اعضا ثبت می‌شود. در صنایع نفت و گاز، این فناوری می‌تواند برای ردیابی محموله‌های نفتی، ثبت قرارداد‌های خرید و فروش و پیگیری تجهیزات و قطعات استفاده شود.

برای مثال، هر محموله نفت خام از میدان استخراج تا پالایشگاه و سپس صادرات می‌تواند با استفاده از بلاکچین به صورت دیجیتال ثبت شود. این سیستم باعث می‌شود خطای انسانی کاهش یابد، تقلب در محموله‌ها به حداقل برسد و مدیریت موجودی بهینه شود.

مزایای شفافیت و کاهش فساد

یکی از مهم‌ترین مزایای بلاکچین، افزایش شفافیت در زنجیره تأمین است. با ثبت دقیق همه تراکنش‌ها، امکان دستکاری داده‌ها از بین می‌رود و اعتماد بین شرکت‌های داخلی و خارجی افزایش می‌یابد. این شفافیت موجب می‌شود که شرکت‌های نفتی بتوانند بهره‌وری عملیاتی خود را افزایش داده و هزینه‌های ناشی از اشتباهات یا سوءمدیریت را کاهش دهند.

در ایران، با توجه به حجم بالای صادرات نفت و پیچیدگی‌های بازار، پیاده‌سازی بلاکچین می‌تواند تراکنش‌ها و محموله‌ها را قابل ردیابی و شفاف کند و از تخلفات احتمالی جلوگیری نماید. همچنین این فناوری می‌تواند فرآیند‌های بیمه، گمرک و حمل و نقل بین‌المللی را بهینه کند.

نمونه‌های موفق بین‌المللی و ایران

شرکت‌های بزرگ نفتی جهان مانند Shell، BP و ExxonMobil از سال‌ها پیش پروژه‌های پایلوت بلاکچین را در مدیریت زنجیره تأمین خود آغاز کرده‌اند. برای مثال، Shell با همکاری IBM از بلاکچین برای ردیابی فرآورده‌های نفتی در شبکه‌های بین‌المللی استفاده می‌کند و توانسته است زمان تحویل محموله‌ها را کاهش داده و هزینه‌های عملیاتی را به طور چشمگیری کم کند.

در ایران نیز، پروژه‌های پایلوت با همکاری شرکت‌های فناوری و دانشگاه‌ها در زمینه ردیابی تجهیزات پالایشگاهی و محموله‌های نفتی در حال اجرا است. نتایج اولیه نشان می‌دهد که استفاده از بلاکچین دقت ردیابی را تا ۹۸ درصد افزایش داده و خطا‌های انسانی را کاهش داده است.

چالش‌ها و راهکار‌های اجرایی

نیاز به زیرساخت‌های دیجیتال قوی و اینترنت پرسرعت

آموزش نیروی انسانی برای کار با سیستم‌های نوین

یکپارچه‌سازی با سیستم‌های قدیمی و ERP موجود

امنیت سایبری و حفاظت از داده‌ها

برای غلبه بر این چالش‌ها، شرکت‌ها باید برنامه‌های آموزشی جامع، همکاری با شرکت‌های فناوری و سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها را در اولویت قرار دهند. همچنین، توسعه پروتکل‌های ایمن و استاندارد‌های بین‌المللی باعث افزایش اعتماد مشتریان و شرکای خارجی می‌شود.

با ادامه توسعه فناوری بلاکچین، صنعت نفت و گاز ایران می‌تواند به سطح جهانی رقابت نزدیک شود. آینده شامل سیستم‌های کاملاً شفاف، ردیابی دقیق محموله‌ها، کاهش هزینه‌ها و افزایش بهره‌وری عملیاتی خواهد بود. این تحول نه تنها اقتصاد داخلی را بهبود می‌بخشد بلکه ایران را در بازار‌های جهانی انرژی به یک رقیب فناورانه تبدیل می‌کند.

انتهای پیام/