بهرهوری پایین ناوگان و خودروهای پرمصرف و فرسوده، از عوامل اصلی ناترازی بنزین در کشور
بخشی از بنزینی که امروز برای جبران ناترازی وارد میکنیم، پیش از آنکه به پمپبنزین برسد، در مصرف بالای خودروهای فرسوده و پرمصرف هدر رفته است؛ خودروهایی که برای پیمودن همان مسافت، سوخت بیشتری میسوزانند و هزینه ناترازی را بالا میبرند.
در شرایطی که ناترازی روزانه بنزین به حدود ۱۴ میلیون لیتر رسیده و هر لیتر بنزین وارداتی حدود ۹۰ هزار تومان برای دولت هزینه دارد، هر لیتر سوخت اضافهای که به دلیل ناکارآمدی خودرو مصرف میشود، مستقیماً به معنای افزایش هزینه تأمین انرژی کشور است.
بنزین کجا دود میشود؟
در بحث ناترازی معمولاً از افزایش تعداد خودروها و رشد سفرهای درونشهری صحبت میشود، اما یک سؤال مهم کمتر پرسیده میشود: خودروهای موجود برای پیمودن این مسافت چقدر بنزین مصرف میکنند؟ میزان مصرف سوخت در هر ۱۰۰ کیلومتر یکی از مهمترین شاخصهای ارزیابی بهرهوری ناوگان است. وقتی یک خودروی پرمصرف برای طی یک مسیر مشخص سوخت بیشتری میسوزاند، حتی بدون افزایش تعداد سفرها نیز تقاضای بنزین بالا میرود.
بخشی از خودروهای موجود سالهاست با فناوریهای قدیمی تردد میکنند و خودروهای فرسوده نیز به دلیل افت راندمان موتور و استهلاک قطعات، مصرف بیشتری دارند. در نتیجه، کشور برای تأمین همان میزان جابهجایی، مجبور به مصرف سوخت بیشتری میشود.
مسئله از خط تولید شروع میشود
کاهش مصرف بنزین فقط با توصیه به رانندگان امکانپذیر نیست. اگر خودرویی ذاتاً پرمصرف باشد، حتی اصلاح رفتار راننده نیز تنها بخشی از مشکل را حل میکند.
استاندارد مصرف سوخت، فناوری موتور و قوای محرکه، وزن خودرو و کیفیت قطعات، همگی در میزان مصرف نهایی نقش دارند. به همین دلیل، سیاست کاهش مصرف باید از مرحله طراحی و تولید خودرو آغاز شود.
خودروسازان نیز باید به سمت افزایش بهرهوری موتور و کاهش مصرف واقعی محصولات حرکت کنند؛ زیرا خودروی کممصرف، در مقیاس میلیونها دستگاه، میتواند به اندازه یک پروژه بزرگ انرژی در کاهش تقاضای سوخت اثرگذار باشد.
اسقاط؛ تجربه موفق مسیر اصلاح ناوگان
در کنار اصلاح تولید، خروج خودروهای فرسوده میتواند یکی از سریعترین راههای کاهش مصرف باشد. تجربه نوسازی ناوگان تاکسیرانی نشان داده است که هر زمان خودروی جایگزین، تسهیلات و مشوق اقتصادی همزمان فراهم شده، امکان خروج خودروهای فرسوده نیز بیشتر شده است.
اما اسقاط صرفاً با جمعآوری خودرو اتفاق نمیافتد. مالک خودروی فرسوده باید بتواند با منابع حاصل از اسقاط و تسهیلات مناسب، خودروی کممصرفتری جایگزین کند؛ بنابراین احیای چرخه اسقاط باید بهعنوان یک سیاست انرژی دیده شود؛ سیاستی که همزمان مصرف سوخت، آلودگی و هزینه نگهداری ناوگان را کاهش میدهد.
راهحل ناترازی در خیابانها هم وجود دارد
ناترازی بنزین یک مسئله تکعاملی نیست؛ اما اصلاح مصرف خودرو یکی از معدود مسیرهایی است که میتواند بدون کاهش میزان جابهجایی مردم، مصرف سوخت را پایین بیاورد. استانداردهای سختگیرانهتر مصرف، تولید خودروهای کممصرف و هیبریدی، خروج واقعی خودروهای فرسوده، تسهیلات نوسازی و توسعه حملونقل عمومی باید همزمان دنبال شوند.
مسئله فقط این نیست که مردم چقدر رانندگی میکنند؛ مسئله این است که برای هر کیلومتر رانندگی، خودرو چقدر بنزین میسوزاند. اگر این شاخص اصلاح نشود، حتی با مدیریت مصرف نیز بخش مهمی از ناترازی پابرجا خواهد ماند.
انتهای پیام/