بازار جهانی نفت در تقاطع ریسک ژئوپلیتیک و مازاد عرضه
به گزارش شانا، براساس گزارش هفتگی اداره کل امور اوپک، مجامع و سازمانهای بینالمللی وزارت نفت، بازار نفت در این دوره تحتتأثیر دو نیروی متضاد قرار داشت؛ از سویی تشدید تنشهای نظامی میان آمریکا و ایران، لغو معافیتهای فروش نفت ایران و اختلال در تردد نفتکشها از تنگه هرمز ریسک ژئوپلیتیک را افزایش داد و از سوی دیگر، عوامل بنیادی بازار ازجمله کاهش پیشبینی رشد اقتصاد جهانی، افت تقاضای پالایشگاهی چین و افزایش سهمیه تولید برخی اعضای اوپکپلاس، مانع از شکلگیری روند صعودی پایدار در قیمتها شد.
کاهش خرید پالایشگاههای چینی، تمایل مصرفکنندگان آسیایی به استفاده از ذخایر نفتی، افزایش سهم نفتهای ارزانتر غیراوپکی و آغاز فصل تعمیرات پالایشگاهها در اروپا و آسیا سبب شده است ساختار بازار از وضعیت «بکواردیشن» به «کنتانگو» تغییر کند؛ تغییری که نشاندهنده مازاد عرضه در کوتاهمدت و افزایش انگیزه برای ذخیرهسازی نفت است.
از منظر ژئوپلیتیک نیز لغو مجوزهای صادرات نفت ایران از سوی وزارت خزانهداری آمریکا، تبادل حملات میان ایران و آمریکا و همزمان ادامه تلاشهای دیپلماتیک برای جلوگیری از گسترش درگیریها، مهمترین عوامل اثرگذار بر رفتار بازار شمرده شدهاند. در کنار این تحولات، حملات اوکراین به زیرساختهای انرژی روسیه نیز بر نگرانیهای عرضه افزوده است.
در بخش تحولات اقتصادی نیز، صندوق بینالمللی پول رشد اقتصاد جهانی در سال ۲۰۲۶ را ۳ درصد برآورد کرده و جنگ در غرب آسیا را یکی از عوامل کاهش رشد اقتصادی دانسته است. همچنین، ضعف اقتصاد چین، تداوم بحران بخش مسکن، کاهش سرمایهگذاری خارجی و افزایش احتمال تداوم سیاستهای انقباضی فدرال رزرو از دیگر عواملی است که بر چشمانداز تقاضای جهانی نفت فشار وارد میکند.
افزایش ۱۸۸ هزار بشکهای تولید ۷ عضو اوپک
در حوزه عرضه، هفت عضو اوپکپلاس تصمیم گرفتند تولید نفت خود را در ماه اوت ۲۰۲۶ روزانه ۱۸۸ هزار بشکه افزایش دهند؛ اقدامی که مجموع افزایش سهمیه تولید این کشورها از آغاز جنگ را به ۹۴۰ هزار بشکه در روز رسانده است. درمقابل، آژانس بینالمللی انرژی هشدار داده است که تشدید تنشها میان ایران و آمریکا میتواند تعادل بازار را بر هم بزند و بر روند عرضه و تقاضا اثر منفی بگذارد.
همچنین، صادرات نفت کشورهای حوزه خلیج فارس پس از کاهش تنشها احیا شده، اما کاهش تعداد نفتکشهای عبوری از تنگه هرمز و افزایش قابل توجه هزینههای بیمه کشتیها همچنان از تداوم ریسکهای منطقهای حکایت دارد. همزمان، ممنوعیت صادرات دیزل روسیه و کاهش صادرات نفت عربستان به چین نیز بازار فرآوردههای نفتی را تحتتأثیر قرار داده است.
ذخایر راهبردی آمریکا به پایینترین حد خود رسید
این گزارش همچنین نشان میدهد ذخایر راهبردی آمریکا به پایینترین حد خود از سال ۱۹۸۳ رسیده است. درمقابل، برخی کشورها ازجمله هند برنامههایی برای توسعه ذخایر راهبردی نفت خود در داخل و خارج از کشور در دستور کار قرار دادهاند.
در بخش چشمانداز بازار نیز، پیشبینی میشود نگرانی بازار از «کمبود عرضه» به «مازاد عرضه» تغییر یابد. باوجوداین، انتظار میرود کاهش قیمت نفت و پایان تعمیرات پالایشگاهی، واردات نفت چین را در ماه ژوئیه افزایش دهد و بخشی از مازاد عرضه را جذب کند.
در ادامه گزارش، صندوق بینالمللی پول اعلام کرده است رشد اقتصاد جهانی در سال ۲۰۲۶ تحتتأثیر دو نیروی متضاد قرار دارد؛ از سویی جنگ در غرب آسیا و افزایش هزینههای انرژی و از سوی دیگر، رشد سریع فناوری، بهویژه توسعه هوش مصنوعی که در برخی اقتصادهای آسیایی سبب افزایش رشد اقتصادی شده است. بااینحال، این نهاد هشدار داده است تشدید دوباره تنشهای منطقهای همچنان مهمترین ریسک پیش روی اقتصاد جهان و بازار انرژی به شمار میرود.
رقابت عربستان و امارات در بازار نفت
بخش پایانی گزارش به رقابت فزاینده عربستان سعودی و اماراتمتحده عربی در بازار نفت اختصاص دارد؛ رقابتی که به اعتقاد تحلیلگران، فشار نزولی بر قیمتها را تشدید کرده است. امارات با افزایش عرضه نفت و ارائه تخفیفهای قابل توجه، سهم بیشتری از بازار آسیا را هدف قرار داده و عربستان نیز در واکنش، قیمت رسمی فروش نفت خود برای بازار آسیا را به پایینترین سطح چند سال اخیر کاهش داده است. این رقابت در شرایطی رخ میدهد که رشد تقاضای چین همچنان ضعیف است و بازار توان جذب افزایش عرضه را ندارد.
براساس این گزارش، ادامه رقابت قیمتی میان ریاض و ابوظبی، در کنار ضعف تقاضای چین، میتواند فشار بیشتری بر نفتهای تحریمی ازجمله نفت ایران و روسیه وارد کند و بازار جهانی نفت را در ماههای آینده در مسیر نوسان و قیمتهای پایینتر نگه دارد.
انتهای پیام/