بامداد یکشنبه ۲۱ تیر ۱۴۰۵، تحولات در خلیج فارس وارد مرحلهای تازه شد؛ مرحلهای که از درگیری بر سر مسیر عبور کشتیها در تنگه هرمز آغاز شد و ظرف چند ساعت به تبادل آتش میان ایران و آمریکا و گسترش دامنه تنش به چند کشور منطقه انجامید.
در ساعات اولیه بامداد نیروی دریایی سپاه در بیانیهای اعلام کرد که پس از بیتوجهی چند شناور به «مسیر مصوب» در تنگه هرمز، یکی از کشتیها با «شلیک اخطار» متوقف شده و در پی آن، تنگه هرمز تا اطلاع ثانوی بسته خواهد بود. همزمان، منابع آمریکایی از جمله اکسیوس به نقل از یک مقام ایالات متحده مدعی شدند یک موشک به یک کشتی تجاری اصابت کرده و ارتش آمریکا نیز در پاسخ، حملاتی را علیه اهدافی در اطراف تنگه هرمز آغاز کرده است.
سنتکام نیز ساعاتی بعد اعلام کرد سومین دور حملات خود علیه ایران در طول هفته جاری را آغاز کرده است.
تقریباً همزمان با این تحولات و از حدود ساعت ۲:۴۵ تا ۴ بامداد گزارشهای متعددی از شنیده شدن صدای انفجار در استانهای هرمزگان و بوشهر منتشر شد. بندرعباس، جاسک، سیریک، عسلویه، دیر و شهر بوشهر از جمله مناطقی بودند که وقوع انفجار در آنها گزارش شد.
مقامهای محلی اعلام کردند برخی نقاط هدف پرتابه قرار گرفتهاند، اما در بسیاری از مناطق نیز از نبود تلفات یا در دست بررسی بودن ابعاد حادثه خبر دادند. همچنین برخی گزارشهای اولیه درباره انفجار در خوزستان و میناب نیز از سوی مسئولان تکذیب شد، اما ساعاتی بعد استانداری خوزستان اصابت پرتابه به هندیجان، ماهشهر و آبادان را تأیید کرد.
در ادامه، سپاه پاسداران از اجرای حملات متقابل خبر داد و اعلام کرد پایگاه هوایی پرنس حسن در اردن، سپس پایگاه العدید قطر هدف موشکهای بالستیک قرار گرفتهاند. ارتش جمهوری اسلامی نیز از حملات پهپادی به اهدافی در کویت و بحرین خبر داد. همزمان، مقامهای قطر، کویت و بحرین فعال شدن سامانههای پدافندی، شنیده شدن انفجار و به صدا درآمدن آژیرهای خطر را تأیید کردند.
در بعد سیاسی، ایران همچنان بر این موضع تأکید دارد که اختلاف بر سر نحوه مدیریت تردد کشتیها در تنگه هرمز، نتیجه آن چیزی است که «نقض تفاهمنامه» از سوی آمریکا میخواند.
مشاور وزیر امور خارجه و سخنگوی ارتش هر دو اعلام کردند بر اساس بند پنجم تفاهمنامه، ترتیبات کشتیرانی در تنگه هرمز باید با مسئولیت ایران و با هماهنگی عمان انجام شود و مداخله آمریکا عامل اصلی تنشهای اخیر بوده است.
در همین چارچوب، محمدباقر قالیباف نیز در واکنشی که بازتاب گستردهای داشت، نوشت: «دوران توافقات یکطرفه به پایان رسیده است. به شما گفته بودیم به تعهداتتان عمل کنید، وگرنه باید بهایش را بپردازید.» او همزمان تصویری از بند پنجم تفاهمنامه را منتشر کرد؛ بندی که بر بازگشایی تنگه هرمز با رعایت «ترتیبات ایرانی» تأکید دارد.
در سوی دیگر، واشنگتن این رخدادها را نتیجه حمله ایران به یک کشتی تجاری دانسته و وزیر دفاع آمریکا اعلام کرده است که «ایران انتخاب بدی کرد». اختلاف روایت دو طرف نشان میدهد علاوه بر میدان نظامی، نبرد بر سر تفسیر حقوقی و سیاسی رخدادهای تنگه هرمز نیز وارد مرحله تازهای شده است.
تحولات چند ساعت گذشته نشان میدهد بحران از یک اختلاف بر سر مسیر عبور کشتیها فراتر رفته و اکنون به رویارویی مستقیمتری میان ایران و آمریکا در خلیج فارس و پایگاههای نظامی امریکا در منطقه تبدیل شده است. وضعیتی که در صورت ادامه، میتواند بار دیگر به مسدود شدن تنگه هرمز و بازگشت جنگ به مرحله گذشته منجر شود.
انتهای پیام/