چرا حمله رژیم صهیونیستی به پتروشیمی کارون مهم بود؟

درحالی‌که ارتش رژیم صهیونیستی از حمله به چندین هدف در تأسیسات پتروشیمی ایران در ماهشهر خبر داده و مقام‌های منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی نیز از اصابت دست‌کم دو نقطه به پتروشیمی کارون و تخلیه اضطراری کارکنان روزکار خبر داده‌اند. در این شرایط توجه به جایگاه ویژه این مجتمع در زنجیره صنعتی ایران اهمیت زیادی دارد. پتروشیمی که تولیدات آن مستقیما با محصولات مصرف شده مردم رابطه مستقیمی دارد. 

اهمیت پتروشیمی کارون

پتروشیمی کارون برخلاف بسیاری از مجتمع‌های پتروشیمی ایران که محصولات پایه‌ای مانند متانول، اوره یا پلی‌اتیلن تولید می‌کنند، در حوزه مواد شیمیایی تخصصی فعالیت دارد. بخشی که ارزش افزوده بالاتری ایجاد می‌کند و نقش مهمی در تأمین مواد اولیه صنایع پایین‌دستی بر عهده دارد.

اهمیت این مجتمع از آنجا ناشی می‌شود که کارون تنها تولیدکننده ایزوسیانات‌ها در ایران و خاورمیانه محسوب می‌شود. این مواد شامل محصولات استراتژیکی مانند MDI و TDI هستند که در تولید فوم‌های پلی‌یورتان، عایق‌های حرارتی، قطعات خودرو، یخچال و فریزر، کفش، رنگ و چسب‌های صنعتی کاربرد گسترده دارند. به بیان دیگر، بسیاری از صنایع داخلی برای ادامه فعالیت خود به محصولاتی وابسته‌اند که تنها در این مجتمع تولید می‌شود.

نکات جزئی‌تر به پتروشیمی کارون

کارون که در منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی ماهشهر مستقر است، طی سال‌های اخیر به یکی از حلقه‌های کلیدی زنجیره ارزش صنعت پتروشیمی ایران تبدیل شده است. این مجتمع در سال ۱۴۰۳ بیش از ۳۱۱ هزار تن محصول تولید کرد که بالاترین سطح تولید آن در چهار سال اخیر به شمار می‌رفت. تولید این شرکت در همین سال حدود ۱۷ درصد نسبت به سال قبل افزایش یافت. موضوعی که نشان‌دهنده تلاش برای عبور از محدودیت‌های مزمن خوراک و نزدیک شدن به ظرفیت اسمی تولید بود.

از منظر اقتصادی، اهمیت کارون فراتر از حجم تولید آن است. محصولات این مجتمع در گروه مواد شیمیایی تخصصی قرار می‌گیرند و به همین دلیل ارزش صادراتی و حاشیه سود بالاتری نسبت به بسیاری از محصولات پتروشیمی پایه دارند. به همین علت اختلال در فعالیت این شرکت علاوه بر کاهش تولید، زنجیره‌ای از صنایع پایین‌دستی از مبلمان و ساختمان تا خودروسازی و لوازم خانگی را تحت تأثیر قرار میدهد.

درباره پروژه بزرگ هایکو 

این مجتمع در سال‌های اخیر اجرای پروژه‌ای موسوم به «هایکو» را نیز دنبال کرده است. طرحی که هدف آن رفع گلوگاه‌های تأمین خوراک و رساندن تولید به ظرفیت کامل عنوان شده است. مدیران شرکت پیش‌تر اعلام کرده بودند که بهره‌برداری کامل از این پروژه می‌تواند بخشی از محدودیت‌های ساختاری تولید را برطرف کند.

در شرایطی که جزئیات میزان خسارت واردشده به پتروشیمی کارون هنوز به‌طور رسمی اعلام نشده است، تحلیلگران معتقدند اهمیت این مجتمع نه تنها در ارزش اقتصادی آن، بلکه در جایگاه منحصربه‌فردش در زنجیره تولید مواد شیمیایی تخصصی ایران نهفته است. از همین رو، ارزیابی آثار احتمالی این حمله بیش از آنکه به حجم آسیب‌های فیزیکی وابسته باشد، به مدت زمان توقف تولید و توانایی شرکت در حفظ جریان تأمین محصولات استراتژیک خود بستگی خواهد داشت.

از همین رواست که پتروشیمی کارون را می‌توان یکی از حساس‌ترین دارایی‌های صنعتی ایران در حوزه پتروشیمی دانست. مجموعه‌ای که نقش آن تنها تولید یک محصول نیست، بلکه تأمین‌کننده حلقه‌ای کلیدی در زنجیره صنایع پایین‌دستی کشور به شمار می‌رود.

انتهای پیام/