ضربه به پالایشگاه عربستان گوشی همراه را در جهان گران کرد
حملات اخیر ایران به تأسیسات پتروشیمی در منطقه الجبیل عربستان سعودی، زنجیره تأمین جهانی فناوری را با شوکی عمیق مواجه کرده است.
تحلیلهای جدید حاکی از آن است که صنعت تلفنهای هوشمند، برخلاف ظاهر فناورانه خود، کاملاً به مواد پایه پتروشیمیایی وابسته است.
(بردهای مدار چاپی) که ساختار اصلی الکترونیک مدرن را تشکیل میدهند، با استفاده از الیاف شیشه، مواد صمغی و پلاستیک مهندسی مقاوم در برابر حرارت ساخته میشوند که همگی مشتقات نفت خام هستند. این وابستگی، کشورهای حاشیه خلیج فارس از جمله عربستان را در قلب اقتصاد فناوری جهان قرار داده است.
در این میان، ماده کلیدی «رزین پلی فنیلن اتر» یا همان «PPE» که برای ساخت بردهای الکترونیکی پیشرفته و چیپهای هوش مصنوعی ضروری است، از اهمیت بالایی برخوردار است.
بر اساس منابع آگاه، پیش از این حملات، مجتمعهای پتروشیمی الجبیل عربستان، حدود ۷۰ درصد از عرضه جهانی این ماده حساس را تأمین میکردند. این مواد سپس به مراکز بزرگ تولید در آسیا (چین، تایوان، کره جنوبی و ژاپن) منتقل میشدند تا به ریزپردازندهها و دستگاههای هوشمند تبدیل شوند. نکته حائز اهمیت آنکه تایوان به تنهایی بیش از ۹۰ درصد تولید جهانی چیپهای پیشرفته را در اختیار دارد که این صنعت مستقیماً به ماده PPE وارداتی از خلیج فارس وابسته است.
عملیات هدفگیری تاسیسات الجبیل عربستان در تاریخ ۷ آوریل ۲۰۲۶ شاید از نظر برخی چیزی جز یک اختلال مقطعی نبود، اما بار دیگر تاثیر هر گونه تنش در منطقه بر زنجیره جهانی ارزش در فناوری را به رخ کشید. این اقدام، باعث کاهش ناگهانی مواد اولیه شد. بر اساس برآورد کارشناسان گلدمن ساکس، این کمبود منجر به افزایش ۴۰ درصدی قیمت بردهای مدار چاپی تنها در طی چند هفته شد.
علاوه بر این، تشدید تنشها در تنگه هرمز که تحت کنترل و نظارت کامل ایران است، بر پیچیدگی ماجرا افزود. اختلال در حرکت کشتیهای تجاری به سمت خلیج فارس و برعکس، حمل و نقل موجودیهای باقی مانده از مواد پتروشیمی را بسیار پرهزینه و خطرناک کرده است. این توقف دوگانه (کاهش تولید داخلی عربستان combined با تهدید مسیرهای دریایی) فشار شدیدی بر زنجیرههای جهانی وارد کرده است.
مؤسسه تحقیقاتی ترندفورس هشدار میدهد که اگر این وضعیت ادامه یابد، قیمت تلفنهای هوشمند و لوازم الکترونیکی مصرفی طی سه ماه آینده تا ۲۵ درصد افزایش خواهد یافت. اما مهمتر از آن، سرورهای هوش مصنوعی و کامپیوترها ممکن است بیشترین ضربه را ببینند؛ به طوری که پیش بینی میشود قیمت آنها بیش از ۳۰ درصد به خاطر کمبود مواد عایق مقاوم در برابر حرارت گران شود.
به گزارش دیروز آژانس بین المللی انرژی، حوادث ۷ و ۸ آوریل (۱۹ و ۲۰ فروردین) علیه پالایشگاه ساتورپ عربستان سه واحد از پالایشگاه را تخریب کرد و کل پالایشگاه به حالت پیشگیرانه تعطیل شد. هرچند برخی واحدها بعداً با ظرفیت ۲۳۰ هزار بشکه در روز راهاندازی شدند، اما ارزیابی خسارتها هنوز ادامه دارد. این خسارتها پس از پایان سهماهه اول رخ دادهاند، بنابراین در گزارش فعلی دیده نمیشوند و تهدیدی برای سودآوری فصلهای بعدی محسوب میشوند.
انتهای پیام/