کپلر: تخفیف نفتی ایران به بیش از ۱۰ دلار به ازای هر بشکه رسید!

موسسه نفتی کپلر اعلام کرد: در ماه‌های اخیر، به ویژه در اوایل سال ۲۰۲۶، تخفیف نفت خام ایران در بازار‌های آسیایی – خصوصاً برای فروش به چین – به سطوح بی‌سابقه‌ای رسیده و از ۱۰ دلار در هر بشکه فراتر رفته است. 

در میانه فوریه ۲۰۲۶ (بهمن و اسفند سال جاری) تخفیف نفت سبک ایران نسبت به شاخص برنت به حدود ۱۰.۵ دلار در هر بشکه رسیده است. این رقم نشان‌دهنده افزایش قابل توجه نسبت به ماه‌های قبل است؛ جایی که تخفیف در اوایل سال گذشته حدود ۳ دلار و در ماه‌های بعدی به ۶–۸ دلار رسیده بود.

دلایل اصلی این تخفیف سنگین عبارتند از تشدید تحریم‌های آمریکا علیه ایران و روسیه که باعث شده خریداران – به ویژه پالایشگاه‌های مستقل (teapot) چینی – با ریسک‌های بیشتری رو‌به‌رو شوند. این ریسک‌ها شامل مشکلات بیمه، ردیابی کشتی‌ها، تخلیه در بنادر چین و احتمال توقیف محموله‌ها می‌شود. خریداران برای جبران این ریسک‌ها، تخفیف بیشتری مطالبه می‌کنند.

رقابت شدید میان نفت ایران و نفت اورال روسیه برای کسب سهم بیشتر در بازار چین (بزرگ‌ترین خریدار نفت تحریمی). هر دو کشور برای حفظ حجم صادرات، مجبور به افزایش تخفیف شده‌اند. کاهش تقاضا از سوی برخی پالایشگاه‌های چینی به دلیل محدودیت سهمیه واردات و فشار‌های داخلی.

طبق این داده‌ها این تخفیف سنگین مستقیماً درآمد ارزی ایران را کاهش می‌دهد. با فرض صادرات حدود ۱.۴–۱.۶ میلیون بشکه در روز (که در ژانویه ۲۰۲۶ کاهش ۲۶ درصدی نسبت به سال قبل داشته)، هر دلار تخفیف اضافی می‌تواند صد‌ها میلیون دلار در ماه از درآمد نفتی کم کند.

در همین حال، بازار جهانی نفت در فوریه ۲۰۲۶ تحت تأثیر تنش‌های ژئوپلیتیکی آمریکا–ایران قرار دارد. قیمت برنت در بازه ۷۰–۷۱ دلار در نوسان است و تحلیل‌گران معتقدند حدود ۷ تا ۱۰ دلار از قیمت فعلی، پریمیوم ریسک ایران (Iran risk premium) است؛ یعنی بازار برای احتمال اختلال در عرضه (مانند بسته شدن تنگه هرمز یا حملات متقابل) آماده است. این حال، صادرات ایران همچنان ادامه دارد و عمدتاً از طریق ناوگان سایه (shadow fleet) به چین می‌رسد، هرچند حجم آن در ابتدای ۲۰۲۶ کاهش یافته (به زیر ۱.۴ میلیون بشکه در روز).

کارشناسان معتقدند این سطح تخفیف، فشار اقتصادی بر ایران را تشدید می‌کند و نشان‌دهنده دشواری روزافزون دور زدن تحریم‌ها است. در عین حال، اگر مذاکرات هسته‌ای آمریکا–ایران به نتیجه برسد و تحریم‌ها کاهش یابد، ممکن است تخفیف‌ها کم شود و صادرات افزایش یابد؛ اما در سناریوی فعلی، روند افزایش تخفیف و کاهش نسبی صادرات ادامه دارد.

به طور خلاصه، رسیدن تخفیف به بیش از ۱۰ دلار، نتیجه ترکیب تحریم‌های شدید، رقابت با روسیه و ریسک‌گریزی خریداران آسیایی است و ضربه‌ای جدی به درآمد‌های نفتی ایران وارد می‌کند، در حالی که قیمت جهانی نفت به دلیل ریسک ژئوپلیتیکی همچنان بالاست.

انتهای پیام/