واردات گاز از روسیه؛ قراردادی به ظاهر ساده، اما بسیار مهم و ارزشمند
خبرگزاری ایرنا در مصاحبهای با سعید توکلی، معاون وزیر نفت و مدیرعامل شرکت ملی گاز به بررسی آخرین وضعیت توافق گازی میان ایران و روسیه میپردازد؛ توافقی که بر اساس گفتههای مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران به مراحل نهایی رسیده، اما هنوز ۲ موضوع کلیدی یعنی «قیمت گاز» و «شیوه پرداخت» تعیین نشده است.
طبق گفته معاون وزیر نفت و مدیرعامل شرکت ملی گاز بخشهای فنی، حقوقی و قراردادی تفاهمنامه گازی ۲ کشور طی جلسات متعدد در سطح کارشناسی و کمیسیون مشترک اقتصادی بررسی و تقریباً نهایی شده است. چارچوب قرارداد بسته شده و تنها تصمیمگیری کلان درباره قیمت و سازوکار مالی باقی مانده است؛ موضوعی که معمولاً نیازمند توافق سیاسی و اقتصادی در سطح عالی میان ۲ کشور است.
بر اساس آمار ارائهشده، میزان گاز ارسالشده از میدان پارس جنوبی به پالایشگاهها به حدود ۷۳۰ میلیون مترمکعب در روز رسیده که یک رکورد محسوب میشود و نشاندهنده پایداری تولید و توان عملیاتی شبکه گاز کشور است.
با وجود این رکوردها، مسئله «ناترازی گاز» همچنان یکی از چالشهای اصلی مطرح میشود. طبق توضیحات ارائهشده، مصرف گاز ایران تقریباً به سه بخش مساوی تقسیم میشود: نیروگاهها، صنایع و بخش خانگی-تجاری. در فصل سرد، اولویت تأمین با بخش خانگی است و همین موضوع گاهی باعث محدودیت برای صنایع میشود. به همین دلیل واردات گاز از روسیه میتواند به کاهش فشار شبکه و مدیریت مصرف کمک کند.
توکلی تاکید کرده که مسئولان تأکید میکنند که طبق اسناد بالادستی و برنامه توسعه، گاز وارداتی باید بیشتر در بخشهای مولد مانند صنایع و پتروشیمی استفاده شود تا به ارزش افزوده، تولید و اشتغال تبدیل شود. مصرف مستقیم آن در بخش خانگی و «خامسوزی» چندان مطلوب ارزیابی نمیشود، زیرا هدف اصلی از این همکاری تقویت دیپلماسی انرژی و رشد اقتصادی است.
یکی از مزیتهای واردات گاز از روسیه، موقعیت جغرافیایی است. بیشتر منابع گازی ایران در جنوب کشور قرار دارد و انتقال گاز به مناطق شمالی هزینه و فشار شبکه را افزایش میدهد. واردات از شمال میتواند تعادل شبکه را بهبود دهد، هزینه انتقال را کاهش دهد و انعطافپذیری مدیریت مصرف را بالا ببرد.
با وجود ثبت رکورد مصرف، قطعی گستردهای در شبکه رخ نداده است. همچنین روزانه حجم قابلتوجهی گاز به نیروگاهها تحویل شده و در حال حاضر محدودیت جدی برای صنایع وجود ندارد مگر در موارد خاص. این موضوع نشان میدهد مدیریت عرضه و مصرف نسبتاً پایدار بوده است.
در مجموع، همکاری گازی ایران و روسیه وارد مرحله عملیاتی نزدیک شده است، اما سرنوشت نهایی آن به توافق بر سر قیمت و نحوه پرداخت بستگی دارد. در صورت حل این ۲ موضوع، واردات گاز میتواند ابزاری برای کاهش ناترازی انرژی، تقویت صنایع و توسعه نقش منطقهای ایران در بازار گاز باشد.
انتهای پیام/