بحران ساختاری در صنعت پتروشیمی با قطعی گاز
روزنامه «جهان اقتصاد» در گزارشی به موضوع بحران انرژی و وضعیت صنعت پتروشیمی ایران پرداخته و محور اصلی آن چالشهای جدی صنعت انرژی و پتروشیمی کشور است.
ایران با وجود داشتن یکی از بزرگترین ذخایر انرژی در جهان شامل نفت و گاز این روزها با یک بحران عمیق و چندوجهی در بخش انرژی مواجه است. این بحران در زمستان با کمبود گاز و قطعی برق گسترده و در تابستان با افزایش مصرف و فشار به شبکه برق و گاز همراه بوده است، چنانکه در برخی روزها حتی پایتخت و چندین استان با خاموشیهای طولانی روبهرو شدهاند.
نویسنده گزارش به همین ناکارآمدی و بحران سرمایهگذاری در بخش انرژی اختصاص پرداخته است؛ جایی که زیرساختهای فرسوده و ناتوانی در تأمین گاز و برق به یکی از اصلیترین موانع تولید صنعتی تبدیل شدهاند.
یکی از پیامدهای جدی این بحران، کاهش تولید در صنایع بزرگ و وابسته به انرژی است. نیروگاهها و شبکه انتقال برق که بخش زیادی از آنها بیش از دو دهه عمر دارند، با فرسودگی و کمبود سوخت روبهروند و قادر نیستند برق مورد نیاز همه بخشها را تأمین کنند.
در چنین شرایطی، دولت مجبور شده اولویت تأمین گاز را بین نیروگاهها، بخش خانگی و صنایع بزرگ مانند پتروشیمی تقسیم کند و این تعارض منافع باعث شده تا پتروشیمیها و صنایع انرژیبر بارها با افت تولید و تأمین خوراک گاز مواجه شوند.
صنعت پتروشیمی ایران که یکی از ستونهای ارزآوری کشور است، در این وضعیت به شدت تحت فشار قرار گرفته است؛ کمبود خوراک گاز به معنای کاهش تولید و توقف بخشی از خطوط تولید برخی واحدهاست. این موضوع مستقیماً بر کاهش صادرات و درآمدزایی این صنعت تأثیر میگذارد.
صنایع پتروشیمی در شرایط بحران انرژی، مجبور به کاهش ظرفیت عملیاتی یا تعطیلی موقتی واحدها شدهاند که نتیجه آن کاهش سودآوری و زیانهای مالی برای شرکتها است.
با این وضعیت بخشهای بزرگی از ظرفیت تولید پتروشیمی ممکن است بیش از حد یا پراکنده وارد بحران شود؛ این یعنی اگر وضعیت گاز و برق ادامه یابد، رشد این صنعت که یک منبع مهم درآمد ارزی است، به طور جدی به خطر میافتد.
تداوم این بحران، علاوه بر مشکلات ساختاری در بخش انرژی، نتیجه وابستگی اقتصاد ایران به نفت و گاز، تحریمهای بینالمللی، و چالشهای سرمایهگذاری است؛ تحریمها و مشکلات مالی مانع ورود سرمایهگذاریهای خارجی و تجهیزات مدرن به بخش انرژی شده است.
وابستگی شدید بودجه و درآمد کشور به نفت و گاز باعث شده هر اختلال در این بخش با اثرگذاری گسترده روی صنایع دیگر همراه باشد. فرسودگی زیرساختها و نبود سرمایهگذاری کافی در افزایش ظرفیت تولید انرژی، شدت قطعیها را افزوده و تأثیر منفی بر تولید صنعتی گذاشته است.
بحران انرژی ایران باعث شده تا علاوه بر صنایع، سطح اشتغال، سرمایهگذاری و رشد اقتصادی نیز تحت فشار قرار گیرد. در گزارشهای تفصیلی آمده که کاهش تولید در صنایع انرژیبر میتواند علت بیکاری، کاهش درآمد ارزی و محدود شدن توان صادراتی کشور باشد.
بحران گاز و برق همچنین به عنوان یکی از عوامل مهم بحران اقتصادی عمیق و رکود تورمی اخیر ایران محسوب میشود که در کنار تحریمها، نوسانات نرخ ارز و تورم بالا تصویر کلی وضعیت اقتصادی کشور را پیچیدهتر کرده است.
وضعیت فعلی انرژی ایران بهعنوان «بحرانی ساختاری» به دلیل کمبود برق و گاز، فرسودگی زیرساختها و فشارهای اقتصادی و تحریمی، صنعت پتروشیمی را در وضعیت دشواری قرار داده است. این بحران اثرات گستردهای بر ظرفیت تولید، درآمدهای ارزی، صادرات و رشد اقتصادی دارد و نیازمند اصلاحات بنیادی در مدیریت انرژی و سرمایهگذاری بلندمدت برای بهبود اوضاع است.
انتهای پیام/
