به گزارش هابصنعت؛ روزنامه والاستریت ژورنال در گزارشی نوشت، آمریکا در حال بررسی توقیف نفتکشهای حامل نفت ایران برای افزایش فشار بر تهران است، اما استفاده از راهبردی که کاخ سفید پیشتر علیه ونزوئلا بهکار گرفت، میتواند به تلافی ایران و جهش قیمت جهانی نفت منجر شود.
مقامهای دولت آمریکا میگویند در دولت دونالد ترامپ، بحثهایی درباره توقیف نفتکشهای بیشتری که در انتقال نفت ایران نقش دارند مطرح شده، اما این گزینه تاکنون به اجرا گذاشته نشده است؛ چرا که واشنگتن نگران واکنش تقریباً قطعی تهران و پیامدهای آن برای بازار جهانی نفت است.
این گزارش افزود ایالات متحده طی ۲ ماه گذشته، در چارچوب محاصره نفتکشهای تحریمشده مرتبط با ونزوئلا، چندین کشتی حامل نفت ایران را توقیف کرده است. این نفتکشها بخشی از آنچه «ناوگان سایه» نامیده میشود هستند؛ شبکهای از کشتیها که نفت کشورهای تحت تحریم مانند ایران و روسیه را به چین و دیگر خریداران منتقل میکنند.
به گفته مقامهای آمریکایی، جلوگیری از بارگیری نفت توسط دیگر کشتیهای تحریمشده در بنادر ایران میتواند منبع اصلی درآمد تهران را بهشدت تحت فشار قرار دهد و دامنه راهبرد تهاجمیای را گسترش دهد که کاخ سفید از دسامبر گذشته در دریای کارائیب علیه ونزوئلا آغاز کرده است.
با این حال، این گزینه یکی از چند سناریویی است که دولت آمریکا برای وادار کردن ایران به توافقی در زمینه محدودسازی برنامه هستهایاش بررسی میکند و با موانع جدی روبهروست.
خطر واکنش ایران و شوک به بازار نفت
تحلیلگران و مقامهای آمریکایی هشدار میدهند که تشدید اقدامات آمریکا علیه صادرات نفت ایران، احتمالاً با واکنش تلافیجویانه تهران همراه خواهد شد. این واکنش میتواند شامل توقیف نفتکشهای متعلق به متحدان آمریکا در منطقه یا حتی مینگذاری در تنگه هرمز باشد؛ آبراه باریکی که حدود ۲۵ درصد از عرضه جهانی نفت از آن عبور میکند.
هر یک از این سناریوها میتواند قیمت نفت را بهطور ناگهانی و شدید افزایش دهد؛ موضوعی که برای کاخ سفید تبعات سیاسی سنگینی بههمراه خواهد داشت.
به گفته مقامها، بیش از ۲۰ کشتی حامل نفت ایران در سال جاری میلادی از سوی وزارت خزانهداری آمریکا تحریم شدهاند و از نظر حقوقی میتوانند هدف توقیف قرار گیرند. اما اجرای چنین اقدامی مستلزم اعزام نیرو، اختصاص شناورهای اسکورت و انتقال نفتکش توقیفشده به آمریکا یا کشوری ثالث است که حاضر به نگهداری نفت خام ایران باشد.
ایران اعلام کرده حاضر است درباره برنامه هستهای خود گفتوگو کند، اما همچنان با توقف غنیسازی اورانیوم که یکی از مطالبات کلیدی آمریکا است مخالفت میکند و حاضر نیست برنامه موشکی یا حمایت از گروههای منطقهای را وارد مذاکرات کند.
یک مقام کاخ سفید در پاسخ به پرسشی درباره احتمال توقیف نفتکشهای مرتبط با ایران گفت که ترامپ دیپلماسی را ترجیح میدهد، اما اگر مذاکرات شکست بخورد، «گزینههای متعددی» در اختیار دارد.
تشدید فشار اقتصادی به جای حمله نظامی
این گزارش افزود، برخی مقامهای آمریکایی معتقدند حملات مستقیم به خاک ایران میتواند به حکومت آسیب بزند، اما لزوماً به فروپاشی آن منجر نمیشود؛ ضمن آنکه تهران تهدید کرده در صورت حمله، پایگاههای آمریکا را هدف قرار خواهد داد.
در مقابل، هدف قرار دادن صادرات نفت میتواند فشار اقتصادی و انزوای مالی ایران را تشدید کرده و پایههای اقتصادی ایران را تضعیف کند.
هفته گذشته، وزارت خزانهداری آمریکا ۱۴ کشتی دیگر را که در کشورهایی مانند باربادوس، کامرون و پاناما ثبت شده بودند، بهدلیل انتقال نفت ایران تحریم کرد. همچنین شرکتهای کشتیرانی متعددی در کشورهای مختلف بهاتهام مدیریت این ناوگان تحریم شدند.
ایران در گذشته نیز در واکنش به فشارهای آمریکا، کشتیهای تجاری را توقیف یا هدف حمله قرار داده است. در دهه ۱۹۸۰ و جریان «جنگ نفتکشها»، صدها کشتی در خلیج فارس هدف حملات قرار گرفتند.
تحلیلگران میگویند اگر ایران تنگه هرمز را مسدود یا مینگذاری کند، واکنش نظامی آمریکا تقریباً قطعی خواهد بود، اما بازگشایی این مسیر حیاتی ممکن است زمانبر باشد.
بدر السیف، استاد دانشگاه کویت، میگوید: «بستن تنگه هرمز به نفع هیچکس نیست، حتی ایران. اما اگر احساس کنند به گوشه رینگ رانده شدهاند، این کار را انجام خواهند داد.»
وال استریت ژورنال همچنین به نقش چین نیز در این زمینه اشاره کرده و نوشت، چین بزرگترین مشتری نفت ایران است و با استفاده از ناوگان سایه، نفت ایران را به پالایشگاههای مستقل خود منتقل میکند. در سالهای اخیر، با کاهش عرضه نفت از سوی ونزوئلا، سهم نفت ایران در بازار چین پررنگتر شده است.
در مجموع، هرچند توقیف نفتکشهای ایرانی میتواند ابزار فشار قدرتمندی علیه تهران باشد، اما خطر تشدید تنشهای نظامی و بیثباتی بازار جهانی نفت باعث شده است که واشنگتن فعلاً با احتیاط به این گزینه نگاه کند.
انتهای پیام/