پرمصرفها زیر تیغ تعرفه جدید/ بد مصرف کنید، باید میلیونی پرداخت کنید
به گزارش هابصنعت؛ ایران با در اختیار داشتن یکی از بزرگترین ذخایر گاز طبیعی جهان، سالهاست با چالش «مصرف بیضابطه» مواجه است.
بر اساس دادههای رسمی شرکت ملی گاز، مصرف روزانه گاز کشور در روزهای سرد سال به بیش از ۷۰۰ میلیون مترمکعب میرسد.
شدت مصرف انرژی در ایران حدود ۲ تا ۲.۵ برابر متوسط جهانی و حتی بالاتر از بسیاری از کشورهای صنعتی است.
به گفته مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران، «هدف از اصلاح تعرفهها افزایش درآمد دولت نیست، بلکه اصلاح رفتار مصرفی و تحقق عدالت انرژی است.
این رویکرد، نقطه تمایز سیاست جدید با افزایشهای قیمتی فراگیر در سالهای گذشته محسوب میشود؛ سیاستی که تلاش دارد همزمان سه هدف عدالت، بهرهوری و پایداری تأمین را محقق کند.
یکی از مهمترین تغییرات در نظام جدید تعرفهگذاری، کاهش تعداد پلکانها از ۱۲ پله غیرمتعارف به ۴ پله استاندارد است؛ اقدامی که به گفته کارشناسان، هم فهم مصرفکننده را افزایش داده و هم ابزار سیاستگذار برای مدیریت تقاضا را کارآمدتر کرده است.
در نظام قبلی، پیچیدگی بیش از حد پلکانها باعث شده بود بسیاری از مشترکان درک روشنی از جایگاه مصرف خود نداشته باشند. اما اکنون با چهار پله مشخص—کممصرف، خوشمصرف، پرمصرف و بسیار پرمصرف—پیام قیمتی بهصورت شفاف منتقل میشود. آمارهای اولیه نشان میدهد که ۸۸ درصد مشترکان در پلههای اول و دوم قرار دارند و عملاً مشمول افزایش قابلتوجه تعرفه نشدهاند؛ موضوعی که ادعای «فشار بر عموم مردم» را تا حد زیادی رد میکند.
در مقابل، حدود ۱۰ درصد در پله سوم و تنها ۲ درصد در پله چهارم قرار دارند؛ همان گروهی که به گفته مدیرعامل شرکت ملی گاز، بخش قابلتوجهی از آنها دارای استخر خانگی، متراژهای بسیار بالا یا مصارف ترکیبی خانگی-تجاری بودهاند. این تفکیک باعث شده یارانه پنهان انرژی که سالها بهطور ناعادلانه توزیع میشد، هدفمندتر شود.
یکی از نوآورانهترین بخشهای اصلاح تعرفه گاز، افزایش تعداد اقلیمهای محاسباتی از ۵ اقلیم کلی به حدود ۱۳۰۰ اقلیم شهری است.
این تغییر، پاسخ مستقیمی به یکی از قدیمیترین انتقادات به نظام تعرفهگذاری بود: بیعدالتی میان مناطق سردسیر و گرمسیر.
در مدل قدیمی، یک شهر سرد کوهستانی و شهری با زمستانهای ملایم، ممکن بود در یک اقلیم قرار بگیرند؛ موضوعی که عملاً مصرف بالاتر در مناطق سرد را «بد مصرفی» تلقی میکرد.
اما در مدل جدید، هر شهر و حتی هر محدوده شهری، بر اساس دادههای دقیق هواشناسی و دمایی، اقلیم خاص خود را دارد.
شاید نمادینترین خروجی اصلاح تعرفهها، صدور قبوض سنگین برای مشترکان بسیار پرمصرف باشد؛ از جمله قبض ۵۵۰ میلیون تومانی در منطقه یک تهران که بازتاب گستردهای در افکار عمومی داشت.
کارشناسان سیاستگذاری انرژی معتقدند ترکیب افزایش پلکانی تعرفه برای پرمصرفها با الزام کاهش ۲۰ درصدی مصرف در دستگاههای اجرایی، مؤثرترین بسته سیاستی برای اصلاح الگوی مصرف است.
طبق مصوبه دولت، تمام ساختمانهای اداری موظفاند دمای محیط را روی ۲۰ درجه سانتیگراد تنظیم کرده و مصرف خود را نسبت به سال ۱۴۰۱ حداقل ۲۰ درصد کاهش دهند. در صورت عدم تحقق، تعرفه گاز آنها در پله چهارم و با نرخ بالاتر محاسبه میشود.
انتهای پیام/