چین بهدنبال مختل کردن استراتژی غرب برای جایگزینی تأمین گاز روسیه
شرکت نفتی بینالمللی شمال چین(NPIC) هفته گذشته اعلام کرد که قصد دارد حضور خود را در بخش انرژی مصر بهطور چشمگیری افزایش دهد.
طبق اظهارات «سان بائو»، مدیر منطقهای این شرکت، مبلغ اولیه ۱۰۰ میلیون دلار برای خرید امتیازات جدید و ایجاد مشارکت در بخشهای نفت و گاز صحرای غربی و مناطق فراساحلی مصر اختصاص یافته است. با این حال، این تنها آغاز یک سرمایهگذاری گستردهتر از سوی چین در این کشور استراتژیک است.
یک منبع ارشد در حوزه امنیت انرژی اتحادیه اروپا بهطور اختصاصی به اویل پرایس گفت که «پکن میلیاردها دلار برای گسترش حضور خود در مصر کنار گذاشته است که در ابتدا بر بخش انرژی متمرکز خواهد شد و سپس به سایر پروژههای کلیدی در چارچوب Belt and Road Initiative(BRI) گسترش خواهد یافت.
شاید مهمترین دلیل علاقه چین به گسترش نفوذ خود در مصر این باشد که این کشور به کانون اصلی تلاشهای غرب برای تأمین گاز جایگزین پس از قطع صادرات روسیه در پی تهاجم این کشور به اوکراین در ۲۴ فوریه ۲۰۲۲ تبدیل شده است.
ایالات متحده و اروپا سرمایهگذاریهای قابل توجهی در مصر، که موقعیت استراتژیک منحصربهفردی در شمال آفریقا، خاورمیانه و شرق مدیترانه دارد، انجام دادهاند. شرکتهای بزرگ نفت و گاز از جمله شورون در ابتدا حضور خود را در این کشور گسترش دادند و در دسامبر ۲۰۲۲ اعلام کردند که در میدان «نرگس-۱» در شرق دلتای نیل، در ۶۰ کیلومتری شمال شبهجزیره سینای، حداقل ۹۹ میلیارد متر مکعب گاز کشف کردهاند. پس از آن، شرکت ایتالیایی Eni نیز از کشف یک میدان گازی عظیم در دریای سرخ خبر داد.
مدیرعامل شرکت Chevron International Exploration and Production، اظهار کرد که «شرق مدیترانه منابع انرژی فراوانی دارد و توسعه آنها باعث همکاری استراتژیک در منطقه میشود.» علاوه بر این، شرکتهای بریتانیایی مانند Shell و BP نیز سرمایهگذاریهای قابل توجهی در صنعت گاز مصر انجام دادهاند. BP اخیراً اعلام کرد که در سه سال آینده ۳.۵ میلیارد دلار برای اکتشاف و توسعه میادین گازی مصر سرمایهگذاری خواهد کرد که درصورت کشف ذخایر جدید، این مبلغ میتواند دو برابر شود. در همین حال، Shell فاز دهم توسعه منطقه فراساحلی دلتای نیل در دریای مدیترانه را آغاز کرده است.
غرب نیز همانند چین به اهمیت استراتژیک منحصربهفرد مصر واقف است. این کشور تنها منطقه در شرق مدیترانه است که دارای ظرفیت عملیاتی صادرات گاز طبیعی مایع (LNG) است و در نتیجه میتواند به قطب اصلی صادرات گاز منطقه تبدیل شود.
علاوه بر این، مصر کنترل گذرگاه استراتژیک «کانال سوئز» را در اختیار دارد که تقریباً ۱۰٪ از نفت و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکند. همچنین، خط لوله سوئز-مدیترانه (SUMED)، که از پایانه «عین سوخنا» در خلیج سوئز تا بندر «سیدی کریر» (Sidi Kerir) در دریای مدیترانه ادامه دارد، یک مسیر جایگزین مهم برای انتقال نفت از خلیج فارس به مدیترانه محسوب میشود.
اهمیت کانال سوئز برای بخش انرژی جهانی بهدلیل این واقعیت که مصر یکی از معدود نقاط عبوری بزرگ جهان است که هنوز تحت کنترل مستقیم چین قرار ندارد، بیشتر برجسته میشود. در مقابل، چین قبلاً کنترل مؤثری بر تنگه هرمز از طریق توافقنامه ۲۵ ساله همکاری جامع ایران و چین به دست آورده است.
از منظر ژئوپلیتیکی، مصر در جهان عرب به همان اندازه که عربستان سعودی اهمیت دارد، بهعنوان یک رهبر منطقهای شناخته میشود. این کشور یکی از پیشگامان ایدئولوژی «پانعرب» بود که اعتقاد داشت اتحاد سیاسی، فرهنگی و اقتصادی کشورهای عربی، منبع اصلی قدرت آنها است. «جمال عبدالناصر»، رئیسجمهور مصر از ۱۹۵۴ تا ۱۹۷۰، به این ایده قوت بخشید.
درحالیکه غرب امیدوار بود با جلب حمایت مصر بتواند نفوذ چین و روسیه در خاورمیانه را مهار کند، پکن اکنون در تلاش است تا این کشور را به حوزه نفوذ خود بازگرداند.
NPIC فعالیت خود را در مصر در سال ۲۰۱۴ آغاز کرد و توسعه پرسرعت این شرکت برای حضور در صحرای شرقی و منطقه کانال سوئز برنامه ریزی شده بود. شرکت مادر NPIC، یعنی ZhenHua Oil، که بازوی اکتشاف و تولید غول صنایع دفاعی چین Norinco است، نقش مهمی در این راهبرد داشت. چین از قوانین بینالمللی برای استقرار نیروهای خود در تأسیسات نفت و گاز استفاده کرده است، که به این کشور اجازه میدهد زیرساختهای حملونقل(از جمله فرودگاهها، بنادر و خطوط راهآهن) را با حمایت نیروهای امنیتی خود توسعه دهد.
در سال گذشته، چین و مصر یک توافقنامه مشارکت استراتژیک جامع امضا کردند که تا پایان سال ۲۰۲۸ ادامه خواهد داشت. این توافق شامل سرمایهگذاری چند میلیارد دلاری چین در بخشهای انرژی، زیرساخت و فناوری مصر است و همچنین شامل همکاری در زمینههایی مانند هوش مصنوعی و دفاعی است.
این برنامه گسترش نفوذ چین در مصر از سوی غرب بیپاسخ نمانده است. اخیراً، شرکت اکسون موبیل از کشف یک میدان جدید گازی در بلوک شمالی «مراکیا» در نزدیکی ساحل شمالی مصر خبر داده است. همچنین، ۲ چاه اکتشافی دیگر در دریای مدیترانه در سال ۲۰۲۶ حفاری خواهد شد که هزینه اولیه آنها ۲۴۰ میلیون دلار برآورد شده است. حتی مهمتر از آن، شرکت شورون اعلام کرد که برنامه توسعهای برای ایجاد یک واحد تولید شناور در منطقه اقتصادی انحصاری قبرس با خط لولهای برای صادرات گاز به مصر تأیید شده است. این پروژه بر اتصالات گازی موجود بین قبرس و مصر متکی خواهد بود و به مصر اجازه خواهد داد که گاز را فرآوری کرده و به اروپا صادر کند.
میتوان نتیجه گرفت، این اقدامات مصر را به یک قطب کلیدی در تأمین گاز شرق مدیترانه، برای غرب تبدیل میکند، که درنهایت برای امنیت انرژی اروپا حیاتی است.
انتهای پیام/